Mermer nedir?

Yüksek basınç ve ısı sonucunda değişikliğe uğramış bir kireç taşı (kalkeredir. Deniz hayvancıklarının kalıntılarından ibaret olan mermer, billur tanecikli bir taştır. Ateşten, sudan zarar görmez. Çoğunlukla beyaz olan mermerlerin damarlısı, renklisi de vardır. En geniş kullanılış alanı yapılar ve heykelciliktir. «Şeker mermeri» de denen saf mermer beyazdır. Beyaz rengi mermere «kalsiyum karbonat» ile «dolomi» (yani kalsiyum ve magnezyum karbonat) billurları verir.

Bu iki maddeden başka madde bulunuyorsa o zaman mermer renkli olur. Bir mermerde dolomi ve kalsiyum karbonat billurlarının arasına yabancı maddeler karışmışsa o mermer benekli, ya da damarlı olur. Eğer karışan maddeler renkli ise o zaman «somaki» diye de anılır. Damarlı mermerler en çok Fransa, İtalya, Portekiz ve İspanya’da elde edilir. İtalya'daki Carrara ocağı bembeyaz mermerleriyle ünlüdür. Türkiye’nin en önemli mermer ocakları ise Marmara adasındadır.

Marmara adasının beyaz mermeri dünyaca ünlüdür. Heykel yapımına çok iyi gelen bu mermer tarih boyunca çeşitli eserlerde kullanılmıştır. Mermerler renklerine, cinslerine ve üzerinde bulunan şekillere göre çeşitli sınıflara ayrılır. Başlıca çeşitleri: Somaki (renkli mermer), kurtbağrı (kırmızı üstüne kırmızı alacalı), alaca serçe gözü (küçük, yuvarlak benekli), alaca somaki (harelidir ve 4 çeşidi vardır), damarlı ve damarsız mermerlerdir.

mermer

Oniks mermerleri büyük mikyasta silisyum dioksitten teşekkül etmiş kalsendondur. Su çözeltilerinden çökelerek teşekkül ettikleri için eskiden bunlara su mermeri denirdi. İlim adamlarına göre mermer, paleozoik jeolojik zamanda meydana gelmiştir. Mermer yer kabuğunda bazen kilometrelerce derinlere kadar uzanabilir. Karalarda bol miktarda bulunur. Fransa, İtalya, Belçika, İspanya mermer yönünden zengindir. Uruguay renkli mermerleri ile meşhurdur. En kaliteli mermerler Hindistan, Afrika ve Amerika’nın Vermont bölgesinde çıkarılmaktadır.

Mermerin topraktan çıkarılması, teknik imkanlarla arttırılmaktadır. Delme ve kesme makinaları, kaldırma ve taşıma araçları ile kabaca topraktan çıkarılan mermer taşları sonra atölyelerde özel testerelerle, planyalarla, tornalarla işlenir. İnce sanat işleri el ile yapılır. Mermerler esas olarak yapılarda, iç dekorasyonda, heykelcilikte, masa-sehpa üstünde ve çeşitli süs eşyalarının yapımında kullanılır. Günümüzde mermer küvet, lavabo, mutfak tezgahı gibi mermer mamulü bina aksesuarları gittikçe yaygınlaşmaktadır. Mermerin sert yapısı merdiven ve zemin döşemelerindeki kullanımını da arttırmaktadır.

Heylekcilikte ise mermerin ışığı iletme özelliği ehemmiyet taşır. Açıkta kullanılan mermerin yarıksız olması gerekir. Aksi taktirde mermere sızan su hem renginin bozulmasına hem de ilerde dağılmasına sebebiyet verir. Mermer imalatında artan kırık parçalar da yol, sun’i taş, dolgu maddesi olarak kullanılır. Yapılan hesap ve tahminlere göre, dünyada yıllık mermer üretimi 550.000 ila 650.000 m3 civarındadır (1993).

Dünyada belli başlı mermer üreten ülkeler: İtalya, ABD, Fransa, Portekiz, Batı Almanya, Türkiye, Belçika, İsviçre, Yugoslavya, Yunanistan, Avusturya ve İspanya’dır. Bu ülkelerin içerisinde en güzel mermer İtalya’da çıkmaktadır. İtalya’daki Carrara ocağından çıkan kar gibi beyaz mermerler, dünyaca meşhurdur. Diğer dünya ülkelerinin mermer üretimi veya mermer üretimine katkıları yok denecek kadar azdır.

Türkiye’de bilinen belli başlı mermer yatakları: Marmara Adası, Ankara, Afyon-İscehisar, Sivrihisar, Haymana, Sakarya-Harmantepe ve Akyazı, Dokurcum, Yalova, Bandırma-Kayacık, Muğla-Hamursuztaşı, Akhisar, Kırşehir-Temirli, Maraş, Göksun, Bursa-Orhaneli, Gebze, Kutluca, Hotan, İskenderun, Yayladağ, Konya-Bozkır, Milas-Güllük ve Adana-Toroslar. Yapılan tetkiklere göre yurdumuzda en büyük mermer rezervleri afyon (yaklaşık 276 milyon m3 ) ve Marmara (yaklaşık 400 milyon m3 ) mermer yataklarındadır.

Sözlükte "mermer" ne demek?

1. Bileşiminde yüzde 75' den çok kalsiyum karbonat bulunan, genellikle beyaz,renkli ve damarlısı da olan, cilalanabilen billurlaşmış kireçtaşı.
2. Bu taştan yapılmış.

Cümle içinde kullanımı

Mermerler sanki binlerce yılın gurup ve şafaklarının pembesini eme eme utanan gelin yanağı gibi kızarmışlardır.
- Halikarnas Balıkçısı

Mermer kelimesinin ingilizcesi

[MERMER] adj. marmoreal, marmorean, marble
n. marble
Köken: Arapça

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç